چهره‌های اتنوموزیکولوژی،یاپ کونست

حامد جلیلوند

یاپ کونست (۱) بیشتر به عنوان واضع اصطلاح اتنوموزیکولوژی شناخته‌شده که جایگزینی برای موسیقی‌شناسی تطبیقی است. کونست اتنوموزیکولوگ هلندی تبار، سال ۱۸۹۱م در گرونینگن (۲)، یکی از شهرهای شمالی هلند، در خانواده‌ای اهل موسیقی متولد شد. پدرش از معلمان و نوازندگان شناخته شده پیانو بود و از این رو خانه آن‌ها همیشه پر از موسیقی بود.

او خیلی زود علاقه‌اش را به موسیقی، آهنگ‌های محلی هلند و ویولن نشان داد و اولین درس‌ها را آموخت. او این علاقه به ویولن و کوارتت زهی را تا انتهای عمر حفظ کرد و علاوه بر آن از این توانایی در مطالعات میدانی‌اش نیز سود برد.

۱۹۱۷م، کونست مدرک دکترای حقوق‌اش را از دانشگاه گرونینگن دریافت کرد و به اوترخت (۳) رفت تا به عنوان وکیل با بانک آمستردام همکاری کند اما این کار او را راضی نمی‌کرد. از این رو به سوی موسیقی رفت و در اولین گام، یک بعد از ظهر، رقصی محلی را در بانک اجرا کرد. همین نقطه شروعی شد تا برنامه یک کنسرت را برای اجرا در مستعمرات آسیایی هلند (۴) طراحی کند.

سفر کونست به جاوه ارمغان بزرگی را برای او و موسیقی‌شناسی تطبیقی به همراه داشت. شنیدن اجراهای گاملان (۵)، کونست را چنان مجذوب موسیقی جاوه (از جزایر اصلی اندونزی) کرد که سال ۱۹۲۰م که همکارانش قصد بازگشت به هلند را کردند او در جاوه ماند. به لطف مدرک دانشگاهیش شغلی دولتی به دست آورد و زمان آزادش را صرف مطالعه موسیقی جاوه کرد.

پس از بازگشت کونست به هلند و با حمایت یوهان هویزینگا (۶) موفق به جلب حمایت‌هایی برای انجام مطالعاتش می‌شود و سال ۱۹۳۰م با منصوب شدن عنوان موسیقی‌شناس ملی هلند، این فرصت را به دست می‌آورد که تمام زمانش را صرف مطالعاتش کند. به این ترتیب مجموعه سازها و آرشیو موسیقی کونست به موزه باتاویا (Batavia) منتقل شد. هرچند به واسطه رکود اقتصادی این حمایت‌ها به سرعت قطع شد. با این حال مجددا با حمایت دکتر شیریکه (B.J.O. Schrieke تاریخدان و انسان‌شناس) و به عنوان دستیار او فرصت یک سفر طولانی در مجمع‌الاجزایر اندونزی را به دست آورد که جمع‌آوری نمونه‌های صوتی و سازهای بیشتری را ممکن ساخت.

پس از بازگشت به هلند و ایراد مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها در اروپا، سال ۱۹۳۶م کونست به عنوان سرپرست موسسه سلطنتی گرمسیری منصوب شد و تا پایان عمر در این سمت فعالیت کرد. کونست در این موسسه مجموعه عظیمی از نمونه‌های صوتی، سازها و کتاب‌های موسیقی را از سراسر جهان جمع‌آوری کرد.

دانشگاه آمستردام سال ۱۹۵۳م کرسی اتنوموزیکولوژی را برای کونست تعریف کرد و و آکادمی سلطنتی علوم هلند ۱۹۵۸م او را به عنوان عضو رسمی خود معرفی کرد. او با شناخته شده‌ترین اتنوموزیکولوگ‌های زمان خود رد ارتباط بود؛ کونست در برلین دستیار زاکس و از دوستان صمیمی هورن‌باستل بود. در نهایت ۷ دسامبر ۱۹۶۰ در آمستردام فوت کرد. انجمن اتنوموزیکولوژی آمریکا (SEM) به احترام او جایزه کونست را تعریف کرده است که به برترین مقاله نوشته شده توسط یکی از اعضای انجمن تعلق می‌گیرد. کونست آثارش را به زبان‌های هلندی و انگلیسی منتشر کرد. از جلمه آثار او می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

۱۹۲۵، موسیقی جاوه، همراه سی. کونست و ولی (هلندی، ترجمه انگلیسی: ۱۹۳۴م)
۱۹۲۷، سازهای هندو- جاوه‌ای، همراه آر. گوریس (هلندی)
۱۹۳۱، مطالعه موسیقی مردم پاپوئن
۱۹۳۱، پژوهش موسیقایی
۱۹۳۱، فلوت و موسیقی پلی‌فونیک در Ngada و Nagehgebied در غرب فلورس
۱۹۳۷، درباره گاملان جاوه
۱۹۴۰، موسیقی در فلورس: مطالعه از موسیقی آوازی و سازی قبایل ساکن فلورس
۱۹۴۲، موسیقی در نیاس (Nias از جزایر اندونزی)
۱۹۴۸، درباره نظریه چرخه دمش پنجگانه هورن‌باستل
۱۹۴۹، زمینه فرهنگی موسیقی اندونزی
۱۹۵۰، Bahdja, het gamelan jongetje
۱۹۵۰، موسیقی بومی در غرب گینه نو
۱۹۵۰، متر، ریتم، و موسیقی چند پاره
۱۹۵۰، اتنوموزیکولوژی: مطالعه ماهیت اتنوموزیکولوژی، مشکلات ، روش و نمایندگان آن
۱۹۵۳، روابط فرهنگی و تاریخی بین منطقه بالکان و اندونزی
۱۹۵۳، مشارکت جامعه‌شناسی در موسیقی
۱۹۵۶، آلبوم زندگی، موسیقی فولکلور و رقص‌های هلندی

پانویس‌ها:

Jaap Kunst
Groningen
Utrecht
Netherlands East Indies این مستعمرات پس از جنگ جهانی دوم استقلال یافتند و اندونزی امروز را تشکیل دادند
Gamelan: نوعی گروه موسیقی سنتی در اندونزی (جاوه و بالی)
Johan Huizinga (1872-1945) مورخ هلندی و از بنیانگذاران تاریخ فرهنگی مدرن

منابع

http://iml.nederlandsmuziekinstituut.nl/print_art.php?id=195
http://www.britannica.com/EBchecked/topic/325024/Jaap-Kunst
en.wikipedia.org/wiki/Jaap_Kunst
http://voices.yahoo.com/jaap-kunst-biography-man-his-love-for-5990928.html
http://www.iias.nl/iiasn/iiasn3/soueasia/jaap.txt
http://www.ethnomusicology.org/?Prizes_Kunst

Related Posts

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *